Loading...
Orgel 2018-07-10T18:20:52+00:00

Orgel

In december 2011 is het kerkgebouw van de Hersteld Hervormde Gemeente te Putten e.o. in gebruik genomen. Tegelijkertijd met de bouw werd het Steinmann-orgel, afkomstig uit Gelsenkirche (Duistland) geplaatst. De overplaatsing werd onder leiding van de orgelbouwer Ben van der Weerd uit Lunteren door vrijwilligers uit de gemeente uitgevoerd.
Vanwege de scherpe neo-barokke klank van het orgel zijn diverse intonaties en dispositiewijzigingen doorgevoerd waardoor het orgel een warm en een grondtonige klank heeft gekregen. Deze werkzaamheden zijn vanaf het jaar 2012 tot en met 2016 uitgevoerd door de orgelrestaurateur Fokke Rinke Feenstra uit Grootegast. Tegelijkertijd is in het front het lofwerk van de tussenvelden aangepast waardoor de voornaamheid van het orgel nog beter tot zijn recht komt.

Vanaf het jaar 2017 worden tijdens de zomermaanden orgelconcerten op het Steinmann-orgel georganiseerd. Deze concerten zijn gratis te bezoeken. Bij de uitgang wordt een collecte gehouden.

Geen zin om te scrollen? Ga nu gelijk naar:

Historie

Het orgel is in 1969 door de gebroeders Steinmann, orgelbouwers te Vlotho, Duitsland gebouwd en oorspronkelijk geplaatst in de Aufstehungskirche te Gelsenkirchen-Neustadt. Gustav Steinmann begon in 1910 in Vlotho een eigen onderneming en bouwde daar de eerste twee orgels. Het bedrijf bestaat nog steeds en door opeenvolgende generaties zijn honderden orgels gebouwd in Noord-Duitsland, maar ook o.a. in Nederland, Zuid-Afrika, Zwitserland, USA en Hongarije. Op 11 maart 1969 werd het orgel in gebruik genomen. De Aufstehungskirche werd gebouwd in 1912 naar ontwerp van de gerenommeerde architect E.A. Fritsche, die talrijke kerken in het Ruhrgebied in een zeer herkenbare stijl (Jugendstil) gebouwd heeft. De secularisatie en de toestroom van immigranten zijn er de oorzaak van dat in het Ruhrgebied kerken moeten worden gesloten en afgestoten. Hieronder viel ook de Aufstehungskirche.
Het orgel heeft van oorsprong twee klavieren en 25 registers en 1756 sprekende pijpen, waarvan de grootste 3,73 meter en de kleinste 1 centimeter meet. Het speeltractuur is mechanisch en het registertractuur is elektrisch. ln 1999 onderging het orgel een grondige renovatie, uitgevoerd door de firma Schuke (Berlijn en Essen).

Ben van der Weerd, orgelbouwer in Lunteren, coördineerde de overplaatsing van het instrument. Mede door inschakeling van vrijwilligers kwamen de totale kosten ongeveer op een derde van wat een vergelijkbaar nieuw instrument moest kosten.

Omdat de bestaande kas in de Aufstehungskirche was niet te gebruiken voor het kerkgebouw, werd besloten om een nieuwe orgelkas te maken door de firma Ter Maaten uit Kootwijkerbroek waarbij de orgelkas van de Hervormde Kerk in Ooltgensplaats als inspiratiebron diende voor het huidige model. De nieuwe kas heeft een klassieke uitstraling. Vanwege deze prachtige stijlvolle opbouw van de kassen van hoofd- en rugwerk straalt het orgel een rustig en voornaam karakter uit. De prachtige vergulde versieringen in houtsnijwerk onder en boven de pijpenvelden verhogen niet in geringe mate de schoonheid van het orgelfront. Bij de bovenste versiering van de tussenvelden Rugwerk is op de opengeslagen Bijbel de tekstaanduiding Psalm 42 vers 2 weergegeven dat verwijst naar het kerkzegel van deze gemeente: “Gelijk een hert schreeuwt naar de waterstromen, alzo schreeuwt mijn ziel tot U, o God”. De handsnijwerkzaamheden van de tussenvelden Hoofdkas en Rugwerk zijn uitgevoerd door de Jan Peter van Eerde.

De nieuwe frontpijpen zijn gemaakt door de fa. Stinkens Orgelpijpenmakers B.V. te Zeist. Het is een wens om ooit een bovenwerk in het orgel te plaatsen; het derde klavier hiervoor is al aangebracht en in de orgelkas is een zelfstandige stellage aanwezig waarop het bovenwerk geplaats kan worden.
Op 17 december 2011, bij de ingebruikname van het kerkgebouw Hersteld Hervormde Kerk in Putten, heeft het orgel voor het eerst de gemeente begeleid.

Het Steinmann-orgel was oorspronkelijk een representant van neo-barok orgel. De mensuren van een neo-barok zijn in die tijd vaak veel enger dan de mensuren van de echte barokorgels. Vanaf 2012 tot en met 2016 heeft het bedrijf F.R. Feenstra Orgelrestauratie uit Grootegast diverse intonaties (door Luuk Sikkema) en dispositiewijzigingen doorgevoerd waardoor het orgel een warm en een meer grondtonige klank heeft gekregen.

De volgende aanpassingen zijn uitgevoerd:

Hoofdwerk:
– De Trompet 8’ is verplaatst naar het pedaal. De huidige trompet is afkomstig uit het Eerdman-orgel van de vrijgemaakte kerk te Niezijl (kerkelijke ruimte van Sietze de Vries).
– Het pijpwerk van de Mixture 4-5 fach is gedeeltelijk opgeschoven. De huidige samenstelling is gebaseerd op het Van Vulpen uit 1989 van de vrijgemaakte kerk te Zuidhorn.
– Pommer 16’ is opgesneden naar Bourdon 16’.
– Een magneet tremulant geplaatst van de firma Laukhuff.

Rugwerk:
– De Aliquot 2 fach is vervangen door een Cornett 2 fach. Het pijpwerk van de Cornett 2 fach is afkomstig van de Rauchbass 4 fach pedaal.
– Het pijpwerk van de Scherp 3 fach is opgeschoven naar een Mixture 3 fach.
– De Kromhorn 8 ‘ is verkocht aan de St.-Antonius-Kirche (Sebastian Gerke) te Sundern-Allendorf (Duitsland) en is vervangen door een Klarinette 8’ van “spotted metal”. De Klarinette is rond 1880 vervaardigd. De bouwer is onbekend.
– De Sifflote 1’ is opgeschoven naar Quint 1 1/3.

Pedaal
– De firma Stinkens te Zeist heeft in de frontpijpen van het Hoofdwerk stemgangen aangebracht en dient als een Prestant 16’. De Prestant 16’ is aangesloten op de lade van de Fagot 16’ die verkocht is aan een kerkelijke gemeente te Brasov (Roemenië – Laslo Bors)
– De Nachthorn 2’ is overgeplaatst naar het Eerdman-orgel van de vrijgemaakte kerk te Niezijl (kerkelijke ruimte van Sietze de Vries). Op deze lade is de oorspronkelijke Trompet 8’ van het Hoofdwerk geplaatst
– Op de lade van de Rauchsbass 4 fach is een Pausanne 16’ uit ongeveer1930 van de firma John Compton geplaatst.

Alle registers van het orgel zijn opnieuw geïntoneerd en waar nodig is het pijpwerk opgeschoven voor een bredere en diepere klank.

Dispositie

Het geheel van registers, speelhulpen, manualen en technische details van een orgel.

Oorspronkelijke dispositie

Hoofdwerk
1. Pommer 16`
2. Prinzipal 8`
3. Rohrflote 8`
4. Oktave 4`
5. Gemshorn 4`
6. Sesquialtera 2 fach
7. Oktave 2`
8. Mixtur 4-5 fach
9. Trompete 8

Rugwerk
10. Holzgedackt 8`
11. Quintadena 8`
12. Prinzipal 4`
13. Rohrflote 4`
14. Waldflote 2`
15. Aliquot 2 fach – vacant
16. Sifflote 1`
17. Scharf 3 fach
18. Krummhorn 8`
19. Tremulant (regelbaar)

Pedaal
20. Subass 16`
21. Prinzipal 8`
22. Gedecktpommer 8`
23. Oktave 4`
24. Nachthorn 2`
25. Rauschbass 4 fach
26. Fagott 16`

Technische beschrijving
Klavierkoppeling RW/HW
Pedaalkoppel aan Hoofdwerk en Rugwerk
Manuaalomvang C – g3
Pedaalomvang C – g1
Windvoorziening 1 magazijnbalg
Winddruk 78 mm Wk
Toonhoogte a1= 440 HZ
Temperatuur evenredig zwevend

Huidige dispositie

Hoofdwerk
1. Bourdon 16`
2. Prinzipal 8`
3. Rohrflote 8`
4. Oktave 4`
5. Gemshorn 4`
6. Sesquialtera 2 fach
7. Oktave 2`
8. Mixtur 4-5 fach
9. Trompete 8’
10. Tremulant

Rugwerk
11. Holzgedackt 8`
12. Quintadena 8`
13. Prinzipal 4`
14. Rohrflote 4`
15. Waldflote 2`
16. Cornettt 2 fach (g0-g3)
17. Quinte 1 1/3`
18. Mixtur 3 fach
19. Klarinette 8`
20. Tremulant (regelbaar)

Pedaal
21. Prinzipal 16’
22. Subbass 16`
23. Prinzipal 8`
24. Gedeckt 8`
25. Oktave 4`
26. Posaune 16`
27. Trompete 8’

Technische beschrijving
Klavierkoppeling RW/HW
Pedaalkoppel aan Hoofdwerk en Rugwerk
Manuaalomvang C – g3
Pedaalomvang C – g1
Windvoorziening 1 magazijnbalg
Winddruk 84 mm Wk
Toonhoogte a1= 440 HZ
Temperatuur evenredig zwevend

Zomerserie orgelconcerten

2018 op de zaterdagavond.

7 juli – Willeke Smits (organist van Tuindorpkerk – Utrecht)
14 juli – Gerben Budding (organist van St Jan – Gouda)
21 juli – Rien Donkersloot (organist van St Joris – Amersfoort)
28 juli – Jan Hage (organist van Domkerk – Utrecht)
4 augustus – Kees van Houten (organist van St. Lambertuskerk – Helmond)
11 augustus – Sander van den Houten (organist van Evangelisch Lutherse Kerk – Den Haag)

Locatie: Hersteld Hervormde Kerk, Henslare 2, 3882 PK Putten
Aanvangstijd: 20.00 uur

Willeke Smits
Willeke Smitshoofdorganist Hooglandse Kerk te Leiden
Willeke Smits is ambassadeur van de koningin van de instrumenten: het orgel. Vanaf augustus 2018 is ze organist de Hooglandse Kerk in Leiden en daarmee de vaste bespeler van onder meer het monumentale De Swart – Van Hagerbeer-orgel en het romantische Father Willis-orgel. Ook wordt ze de vaste begeleider van de Leidse Cantorij.

Willeke studeerde orgel bij Kees van Houten en Reitze Smits, kerkmuziek bij Bernard Winsemius en koordirectie bij Krijn Koetsveld aan het Utrechts Conservatorium. Daarna deed ze vervolgstudies in koordirectie bij Joop Schets en piano bij Geoffrey Madge.

Willeke is een veelgevraagd concertorganist in binnen- en buitenland, waarbij het instrument centraal staat voor de programmering. Voor de stichting Kerkzang.nl organiseert zij de jaarlijkse KerkMuziekDagen voor de Jeugd (KMDJ), waar kinderen en tieners in een muziekkamp kennis maken met vocale kerkmuziek van alle eeuwen.
Tot en met juli 2018 is ze cantor-organist van de Tuindorpkerk in Utrecht, waar ze het Ruprecht-orgel uit 1711 Tuindorpkerk bespeelt. In 2017 was ze finalist in het Sweelinck Concours.

Willeke bracht diverse cd’s uit waarvan de cd met orgelwerken van Hendrik Andriessen een 10 kreeg in het blad Luister. Ze bracht een dubbel-cd uit met werken van Johann Gottfried Walther, ondergewaardeerd tijdgenoot van Johann Sebastian Bach, die met een 10+ in het blad De Orgelvriend werd geprezen. Een niet minder groot succes is de verschijning van ‘Happiness’, een cd waar je vrolijk van wordt!

Kijk voor meer informatie op www.willekesmits.nl

Programma
Gerben Budding
Gerben Buddinghoofdorganist Sint Janskerk en Stadsorganist te Gouda
Organist Gerben Budding (1987) is hoofdorganist van de Sint Janskerk te Gouda en Stadsorganist van Gouda. Daarnaast is hij Vesperorganist van de Utrechtse Domkerk. Van september 2009 tot juni 2018 was hij hoofdorganist van de Grote Kerk te Gorinchem en vanaf 2016 ook stadsorganist van Gorinchem. Hij geeft regelmatig orgelsoloconcerten in zowel binnen- als buitenland, en won prijzen op diverse orgel- en improvisatieconcoursen. Van zijn orgelspel verschenen meerdere CD’s. Gerben is ook actief als koor- en orkestdirigent en heeft een uitgebreide lespraktijk. Zijn opleiding ontving hij aan het Utrechts Conservatorium, bij onder meer Reitze Smits (orgel, improvisatie), Rob Vermeulen (koordirectie), Mark Lippe en Arnoud Heerings (kerkmuziek). Hij behaalde de diploma’s Bachelor en Master of Music, alsmede het diploma Kerkmusicus I voor orgel en cantoraat. Hij volgde masterclasses en privé-lessen orgel bij o.a. Louis Robilliard (Franck), Martin Haselböck (Bach) en Thierry Escaich (improvisatie). Hij volgde een aantal malen de Kurt Thomascursus voor orkestdirectie. Voor meer informatie: www.gerbenbudding.nl
Programma
Rien Donkersloot
Rien Donkersloothoofdorganist Sint Joriskerk te Amersfoort
Rien Donkersloot werd in 1985 geboren te Rotterdam.
Hij studeerde orgel en kerkmuziek aan het Rotterdams Conservatorium bij Bas de Vroome en Ben van Oosten en studeerde hiervoor cum laude af.
Naast orgel speelt Rien beiaard. Hij studeerde aan de Nederlandse Beiaardschool in Amersfoort bij Frans Haagen. In juni 2011 studeerde hij cum laude af.
Hij won diverse prijzen op beiaard en orgelconcoursen in binnen- en buitenland. In september van 2016 won hij het internationale Beiaardimprovisatieconcours in Breda; in juni 2017 won hij de 2e prijs op het Int. Beiaardconcours in Springfield (VS).
Hij volgde orgelcursussen bij Michel Chapuis, Andres Cea Galan, Harald Vogel, Olivier Latry, Zsigmond Szathmary en Thomas Trotter.
Rien is organist van de St.-Joriskerk in Amersfoort en de Laurentiuskerk te Mijnsheerenland. Daarnaast is hij stadsbeiaardier van Haarlem, Goes en Ridderkerk.
Verder is hij docent aan de Nederlandse Beiaardschool te Amersfoort en heeft hij een uitgebreide concertpraktijk op orgel en beiaard.
Van zijn spel verschenen diverse cd’s, die in de pers zeer positief werden ontvangen.
Voor meer info zie: www.riendonkersloot.nl

Programma
Jan Hage
Jan Hagehoofdorganist Dom te Utrecht
Jan Hage (geb. 1964) studeerde orgel bij Jan Welmers en Theorie der Muziek aan het Utrechts Conservatorium, Muziekwetenschap aan de Rijksuniversiteit van Utrecht en Kerkmuziek aan het Nederlands Instituut voor de Kerkmuziek, eveneens in Utrecht. Vervolgens studeerde hij gedurende twee jaar orgel bij André Isoir aan het Conservatoire National de Région te Boulogne-Billancourt. Hij won eerste prijzen op diverse nationale en internationale orgelconcoursen.
Hij staat in het bijzonder bekend als warm pleitbezorger en veelgevraagd vertolker van hedendaagse orgelmuziek. Als solist trad hij op met o.a. de Slagwerkgroep Den Haag, het Asko Ensemble en het Rotterdams Philharmonisch Orkest. Tot zijn meeste recente cd-opnamen behoren die met het complete ‘Jets d’orgue’ van Jan Vriend en het integrale orgelwerk van Jéhan Alain en Jan Welmers. Tevens is hij werkzaam als componist en publicist. In 2006 ontving hij de médaille d’argent van Société Académique Arts-Sciences-Lettres te Parijs vanwege zijn verdiensten voor de Franse orgelcultuur. Vanwege zijn verdeinsten voor het stimuleren van de Nederlandse orgelcultuur ontving hij in 2011 als eerste de Schnitgers Droomprijs. Van 1995 tot 2011 was hij organist van de Kloosterkerk te Den Haag. Met ingang van 1 juni 2011 is hij benoemd als organist van de Domkerk te Utrecht. In 2016 promoveerde hij tot doctor in de theologie met een dissertatie over de kerkmusicus Willem Mudde.

Programma
Kees van Houten
Kees van Houtenorganist Sint Lambertuskerk te Helmond
Kees van Houten werd in 1940 geboren te Helmond. Na een gymnasiumopleiding studeerde hij aan het Brabants Conservatorium te Tilburg de hoofdvakken piano en orgel bij respectievelijk Paul Niessing en Hub Houet. In
1963 behaalde hij de onderwijsakte B piano en in 1965 het solodiploma orgel. Hij won prijzen bij improvisatieconcoursen te Bolsward en St. Albans (Engeland).
Vanaf 1957 was Kees van Houten meer dan vijftig jaar organist van de St. Lambertuskerk te Helmond, waar hij het historische Robustelly-orgel uit 1772 bespeelde. Van 1971 tot 1992 was hij hoofdvakdocent orgel aan de Hogeschool voor de Kunsten, Faculteit Muziek, te Utrecht. Samen met Marinus Kasbergen maakte Kees van Houten vanaf 1972 een diepgaande studie van de getallensymboliek in de muziek van J.S.Bach. Deze studie resulteerde in het boek ‘Bach en het getal’ (1985) en ‘Bach, die Kunst der Fuge en het getal’ (1989) (beide in 1991 vertaald in het Frans). Vervolgens publiceerde hij in de serie ‘Van Taal tot Klank’ muziek-psychologische beschouwingen over belangrijke koraalbewerkingen voor orgel van Bach: achtereenvolgens het Orgel-Büchlein (1992), het ‘Dritter Theil der Clavier Übung’ (1997) en de Leipziger Orgelkoralen (1997). Deze uitgaven werden gecompleteerd met CD-opnamen van deze werken op het Robustelly-orgel te Helmond. In dezelfde serie verscheen in 1998 het boek ‘Ich kenne des Menschen nicht’, over de Kruisvorm in Bachs Matthäus-Passion (in 2000 vertaald in het Duits), in 2002 het boek ‘….propter magnam gloriam tuam’ over Bachs Hohe Messe, in 2006 het boek ‘De Universele Bach, voor kenner en liefhebber’, in 2010 het boek ‘Tönet, ihr Pauken! Erschallet, Trompeten!’ over het openingskoor van het Weihnachts-Oratorium, in 2011 het boek ‘Die Kunst der Fuge, een pythagoreïsch raadsel. Contrapunctus 14, reconstructie en voltooiing’, in 2013 het boek ‘Johannes-Passion versus Matthäus-Passion’, in 2013 het boek ‘De Schübler-koralen, een nieuwe visie’, in 2014 het boek ’Het Weihnachts-Oratorium van Johann Sebastian Bach’ en in oktober 2017 “De Goldberg Variaties”.
Als concerterend organist treedt Kees van Houten op in binnen- en buitenland. Een heel bijzonder karakter hebben zijn concerten ‘Bach rond de speeltafel’. Indien mogelijk zit het publiek rond de orgelbank en ziet de organist spelen. Per werk wordt uitgebreid uitleg gegeven over de compositie en een thema of koraalmelodie apart voorgespeeld. Bij koraalbewerkingen wordt de relatie tekst-muziek behandeld Daarnaast geeft hij zowel voor vakmensen als voor amateurs en leken lezingen, workshops en interpretatiecursussen in Nederland en daarbuiten, met name over de muziek van Bach en heel speciaal over onderwerpen als Ars Retorica (relatie tekst – muziek) en het eeuwenoude pythagoreïsche en middeleeuwse drieluik Muziek – Getallenleer (Arithmetica) – Kosmologie.
Programma
Sander van den Houten
Sander van den Houtenorganist Evangelisch Lutherse Kerk te Den Haag
Sander van den Houten (1987) is vanaf april 2017 benoemd tot organist van de Evangelisch Lutherse Kerk in Den Haag en daarmee vaste bespeler van het beroemde Bätz-orgel uit 1762. Tevens is hij titulair-organist van de Burgwalkerk als van de Broederkerk te Kampen en tweede organist van de Bovenkerk aldaar.
Op zijn achtste jaar begon hij met piano- en orgelstudie bij Paul Kieviet in Middelharnis (Z-H). Hij deed mee aan concoursen en won prijzen op het jeugdsolistenconcours in Melissant (3e prijs), het ensembleconcours in Oude Tonge (2e prijs) en het Buxtehudeconcours te Zierikzee (1e prijs).
Zijn vakopleiding tot organist ontving hij aan het Rotterdams conservatorium bij Bas de Vroome (literatuur)en Aart Bergwerff (improvisatie) en behaalde daar zijn bachelor diploma.
In 2013 slaagde hij cum laude voor zijn masterdiploma orgel aan het ArtEZ-conservatorium van Zwolle bij Theo Jellema. Daarnaast volgde Sander van den Houten masterclasses bij Willem Tanke (Messiaen), Harold Vogel (Buxtehude), Jacques van Oortmerssen (Stylus Phantasticus) en Thomas Trotter (Engelse orgelliteratuur). Zijn werk als koorbegeleider bracht hem o.a. naar Tsjechië, Frankrijk, Duitsland, Denemarken en Oostenrijk. Tevens maakte hij in 2013 een concertreis naar Rusland waar hij in Kostroma een aantal orgelconcerten verzorgde.
Als dirigent is hij verbonden aan het Concertkoor Immanuël te Kampen en de ‘Zang- en Oratoriumvereniging Raalte’. Tevens is hij cantor van de Theologische Universiteit te Kampen. Sander volgt privé lessen koordirectie bij Wiecher Mandemaker. Ook is hij vaste begeleider van o.a. het Bovenkerk Kamerkoor o.l.v. Ab Weegenaar en van het Kampen Boys Choir o.l.v. Rintje te Wies.
Sander van den Houten geeft jaarlijks vele concerten als solist, begeleider en continuo speler. Ook heeft hij een privé lespraktijk.
Zie verder: www.sandervandenhouten.nl

Programma